Nature Journaling i Kąpiele leśne
Jest upalny lipiec. Zmierzcha. Czekaliśmy niecierpliwie, aby móc wyjść na łąkę. Idziemy powoli ścieżką wśród traw. Trącamy łodygi mięty wydzielającej delikatny zapach. Po chwili siadamy na ziemi i zapalamy maleńką lampkę, niby świetliki. Pozostajemy bez ruchu, tu i teraz. Wokół słychać dźwięki nocy. Czekamy… Przylatuje nocny motyl ciągnąc do świetlistego punktu. Obserwujemy z zapartym tchem, od czasu do czasu zapisując w notesie nasze spostrzeżenia: czułki ćmy są białe i nitkowate; odwłok szeroki, gruby i pomarańczowy; kiedy siedzi, kształtem przypomina trójkątny namiot; skrzydła ma zaokrąglone, tylne niemal czerwone z granatowymi okrągłymi plamkami, przednie – brązowe z białym deseniem; na grzbiecie ma „brązowe futerko”. Piękna Niedźwiedziówka kaja.
Spacer polami.
Nocny motyl przyleciał
Moja Niedźwiedziówka!
Oto spacer z Nature Journalingiem. Jak to robić? „Znajdźmy chwilę, aby się zatrzymać i skupić uwagę. Obserwujmy i zauważajmy zależności. Zadawajmy pytania, które pobudzą naszą ciekawość. Poszukajmy skojarzeń, aby zapamiętać. Notujmy nasze spostrzeżenia używając trzech języków – pisania, rysowania i liczenia, aby zachwycić się pięknem nocnych motyli.”1
Czy odrobinkę nie wygląda znajomo? Wiele osób słyszało o shinrin-yoku i z wielkim powodzeniem ją praktykuje. Czym natomiast jest Nature Journaling, który jak zobaczymy, może harmonijnie współgrać z leśnymi kąpielami?
„Nature Journaling to obserwowanie najdrobniejszych szczegółów świata przyrody poprzez tworzenie obrazów i zapisywanie ich w dzienniku (nature journal). To zaproszenie do zanurzenia się w naturę, odkrywania jej piękna i praktykowania zachwytu. To sposób na zwrócenie pełnej czułości uwagi na pozornie codzienne chwile i znalezienie powodu do świętowania i dziękczynienia. W każdym szczególe świata przyrody kryją się nieskończenie intrygujące cuda i tajemnice.”2
Nature Journaling, integruje sztukę, naukę i eksplorację przyrody. Każdy może spędzając w czas w naturze praktykować Nature Journaling. Wystarczy zabrać ze sobą na spacer zeszyt i ołówek, w którym za pomocą słów, rysunków i liczb, będziemy gromadzić i zapisywać swoje obserwacje, pytania i skojarzenia. Może zapiszemy informację o miejscu, w którym jesteśmy, temperaturę, wilgotność, opady, fazę księżyca, a wracając do niej za kilka lat zaobserwujemy jakąś zmianę. Może stworzymy krótki wiersz, który powstanie z wdzięczności za cuda, które zaobserwowaliśmy? Może zanotujemy jak się dziś czujemy i bez oceniania pozwolimy sobie z tymi emocjami pobyć? Może narysujemy ciekawy liść lub zrobimy niewielki diagram, a stawiając kraski na papierze będziemy mogli troszkę uważniej przyjrzeć się obserwowanemu zjawisku? Może będzie to krok do zadawania pytań i zrozumienia? Może zaczniemy zauważać pewne obecne w naturze wzory i struktury, i opiszemy je za pomocą liczb?
Niezależnie, ile masz lat… „jeśli zaczniesz rysować i szkicować to, co widzisz, zmusza cię to do spojrzenia na znacznie głębszy poziomie. (…) Koncentruje twoją uwagę do tego stopnia, że rozwijasz relację między sobą a czymkolwiek, co obserwujesz, i to jest naprawdę potężne połączenie.”3 Nature Journaling czyni nas lepszymi obserwatorami, przyrodnikami i artystami. A przede wszystkim otwiera przed nami bogaty świat piękna i zachwytu. Praktykowanie Nature Journalingu prowadzi również do ochrony i opieki, ponieważ chętniej chronimy to co znamy, co rozumiemy i z czym mamy więź.
Nature Journaling i Kąpiel Leśna mają w sobie ogromne bogactwo i mogą się wzajemnie pogłębiać. – mówi Dan Webster, przewodnik shinrin-yoku. Dan razem z John Muir Laws, przyrodnikiem, artystą i pedagogiem, przewodzącym światowemu ruchowi Nature Journalingu, prowadzili program łączący Kąpiele Leśne i Nature Journaling w Parku Narodowym Yosemite. Dzieląc się swoimi spostrzeżeniami mówią, że obie praktyki mogą działać w synergii oferując ścieżki do uważności i tworzenia związków z miejscem, z samym sobą i z innymi ludźmi.
„Nature Journaling i Kąpiele Leśne zachęcają nas do zwolnienia, użycia zmysłów i prawdziwego zaangażowania w świat przyrody. Budują zdolność do skupienia i delikatnego połączenia ze światem. Kiedy opieramy się na naszych zmysłach i zauważanie bez osądzania wszystkiego, co nas otacza, mamy poczucie coraz większego zadziwienia. Z kolei zwiększone umiejętności obserwacji popychają nas na ścieżkę ciekawości i zachwytu. Nature Journaling pozwala uwiecznić niezliczone zjawiska, które odkrywamy w sobie i w naturze.” 4
Poznając kilka podstawowych zasad i technik Nature Journalingu możesz wzbogacić swoje życie pogłębioną relacją z przyrodą, z sobą i z drugim człowiekiem. Pozwól nam towarzyszyć Ci w rozpoczęciu tej niezwykle fascynującej przygody odkrywania piękna w świecie z Nature Journalingiem.
„Wypełnij strony swojego dziennika rysunkami, notatkami i obserwacjami, a niezawodnie wypełnisz swoje życie pięknem i chęcią poznania.”5 John Muir Laws.
Aleksandra Chlebny-Harabasz
Nature Journaling Ambassador
Certified Nature Journaling Educator
Żródła:
1 Aleksandra Chlebny-Harabasz, „Swoją drogą do lasu O szukaniu własnego miejsca.” Tom II, ZZM w Krakowie, Kraków 2025, str. 34
2 Aleksandra Chlebny-Harabasz, https://symbioza-krakow.pl/nature-jornaling-club/
3 John Muir Laws
4 Nature Journaling Educators Forum: Forest Bathing and Nature Journaling, webinar rec. from 19 Feb. 2025, https://www.youtube.com/watch?v=vevZJN9RUxM, 6.02.2026
5 John Muir Laws, „The Laws Guide to Nature Drawing and Journaling”